1221 yılına kadar Bizans hakimiyeti devam etmiştir.Bu tarihte Selçuklu hükümdarı Alaaddin Keykubat burayı almış, konumu itibariyle burayı Selçuklu için Liman şehri yapmak istemiştir. Tersane yaptırmış, Kale tahkim edilmiş, Kızılkule yaptırılmıştır, bunların tamamlanması 1226 yılına kadar sürmüştür. Bunların yapımı için iç bölgelerden Karamani Türk’leri de denilen Hristiyan Rum ustalar getirilmiştir. Böylelikle aynı zamanda sanatçı ve zanaatkarların da merkezi haline gelmiştir.
Tophane mahallesinin diğer bir özelliği ise Türk ve Rum halkının bir arada yaşadığı bir yer olmasıdır. Toplamda 5 mahalle şeklinde kurulmuş olsada daha sonra hepsi birleştirilip tek bir mahalle haline getirilmiştir. Bölgede 2 önemli KİLİSE (Ortodoks Rum) ve bir kaç tane ŞAPEL bulunmuştur. Ana kilise Bizans Kilisesi (Mihailis) ve Agios Kostantinus. Müslümanların önemli yapıtı ise Emin Bedrettin Camii ( Andızlı Cami)’dir.
Bölgenin en önemli özelliklerinden birisi de geleneksel evlerdir. Evlerin büyük bir bölümü iç bölgelerden gelen Hristiyan rum ustalar tarafından yapılmış olup birçok karakteristik detay ve ortak özellik taşımaktadır. Evler Cumbalı yada çardaklıdır, bir yönü sırta dayalı kör, bir yönü denize dönüktür. Selçuklulara özgü olarak ahşap işçilik yüksek derecede kullanılmıştır, sıva olarak geleneksel Kıtıklı sıva ve Taş duvar ile yapılmıştır. Hemen hemen her evin kendi Sarnıcı bulunmaktadır, genellikle mutfaktadır.
1999 yılında kale koruma amaçlı imar planı kapsamına alınmıştır. Bununla birlikte burada bulunan yapılar Alanya Belediyesi ve Antalya Kültür varlıklarını koruma kurumunun izinleri ile restore edilmeye başlanmıştır.
Kızılkule ve Tersana bölgesi Alanya Belediyesine tahsis edilmiştir. Belediye Kızılkuleyi Sergi ve Müze amaçlı kullanmaktadır. Ayrıca Kızılkule ve Tophane ekseni kapsamında bir proje yürütülmektedir. Sur onarımı, evlerin dekorasyonu ve kazı çalışmaları yapılmaktadır. Tersanenin Denizcilik Müzesi yapılması için çalışmalar devam etmektedir.
Bölgeye yapılan yatırımlardan sonra evlerin değerleri arttı. Mahalle içerisinde George Town Üniversitesinin yaz kursu okulu bulunmaktadır. Nisan aylarında Tophane Günleri şeklinde yerli halkın düzenlediği Festival gerçekleştirilmektedir. Alanya belediyesi bazı evleri kamusallaştırmaktadır, bunun amacı bu evleri konuk evi, Unesco ve kendi departmanları için ofis olarak kullanmayı planlamaktadır. Tophane mahallesinin altyapıları tamamlanmış olup, Su şebekeleri düzeltilmiş , kanalizasyon sistemi kurulmuş ve elektrik kabloları yeraltına alınmıştır. Sokaklar taşlarla düzenlenmiştir.
Buradaki bazı yapıların restorasyonlarıyla, cafeler, barlar , pansiyon ve konaklama merkezleriyle daha çok turist ziyaretçi hedeflenmektedir. Alanya’nın bozalmamış önemli noktalarından birisidir. Unesco Dünya kültür Mirası listesine aday ve Mayıs ayında sonucu bekleniyor. Mahalledeki en önemli yer olarak ayakta kalan tek Selçuklu Tersanesi ve surlarla beraber Kızılkule’yi gösterebiliriz.
Murat Koçak

Ana sayfa



Tophane Mahallesi